Prace na wysokości zgodne z BHP – jak powinniśmy stosować rusztowania?
Prace na wysokości należą do jednych z najbardziej niebezpiecznych robót, jakie wykonywane są na placu budowy lub remontu. Jest to związane z ewentualnymi obrażeniami, które mogą powstać, gdy pracownik spadnie z platformy roboczej lub drabiny. W związku z tym przepisy ustawy Prawo budowlane oraz Prawo Pracy określają zasady, których należy przestrzegać podczas realizacji tego typu robót. Na co należy zwracać szczególną uwagę, jeśli praca odbywa się na podestach roboczych takich jak aluminiowe rusztowania jezdne?
Dlaczego przestrzeganie przepisów BHP w pracach na wysokości jest ważne?
Pomimo wielu kampanii społecznych skierowanych do firm, obowiązkowych szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz podwyższenia kar za nieprzestrzeganie przepisów, wciąż bardzo wysoka jest liczba wypadków związanych z pracą na wysokości. Według danych podanych przez Państwową Inspekcję Pracy co trzeci śmiertelny wypadek w budownictwie jest konsekwencją nieprzestrzegania zasad właśnie w tym zakresie. Analiza pokazuje, że szczegółowych przyczyn jest wiele, jednak głównie wiążą się one z niedostateczną wiedzą i świadomością pracowników oraz niesprawowaniem kontroli nad realizowanymi w ten sposób zadaniami. Rusztowania aluminiowe jezdne są i z pewnością będą jednymi z najczęściej stosowanych rodzajów podestów roboczych na placach budowy, dlatego należy zadbać, aby ich użytkowanie odbywało się w sposób bezpieczny i rozsądny. Żeby to ułatwić powstały nie tylko przepisy prawne, ale także wymóg podania przez producenta informacji na temat konstrukcji oraz ogólnych zasad użytkowania opracowanego przez niego systemu. Aby realizowanie prac na wysokości, w których wykorzystywane są aluminiowe rusztowania składane było bezpieczne, przed rozpoczęciem działań należy się z nimi zapoznać.
Ogólne zasadny montażu i użytkowania
Zasady dotyczące użytkowania ruchomych podestów roboczych można podzielić na dwie grupy. Pierwszą z nich stanowią przepisy prawne, które określają ogólne wymagania dotyczące wszystkich rodzajów konstrukcji umożliwiających prace na wysokości. W drugiej znajdziemy informacje od producenta konkretnego systemu. Rusztowania przejezdne składane to szczególny typ klasycznych pomostów roboczych, ponieważ już w procesie produkcji została przewidziana możliwość ich przemieszczania bez konieczności demontażu poszczególnych elementów. Pomimo tego ich montaż musi odbywać się zgodnie z wieloma zasadami, które różnią się w zależności od tego, czy podest jest wykorzystywany wewnątrz pomieszczeń, czy na zewnątrz. Jeśli rusztowania aluminiowe jezdne compact będą wykorzystywane do prac elewacyjnych, są narażone na działanie wielu czynników, które mogą tymczasowo wpływać na realizację zadań. Jeśli na zewnątrz panują złe warunki atmosferyczne, takie jak opady deszczu lub śniegu, gołoledź, mgła, burza lub silny wiatr (powyżej 10 m/s) montaż oraz eksploatacja ruchomych podestów roboczych jest niedozwolona. Z takimi ograniczeniami nie mamy do czynienia wewnątrz pomieszczeń, dlatego realizacja prac na wysokości wewnątrz budynków jest znacznie prostsza.
Zasady bezpieczeństwa a propozycje producentów
Firmy zajmujące się produkcją przesuwnych podestów roboczych zobowiązane są do przestrzegania wielu przepisów, które mają znormalizować pewne działania. Taki zabieg ma przyczyniać się głównie do zapewnienia większego bezpieczeństwa pracowników. Jednym z czołowych producentów tego rodzaju konstrukcji jest firma Drabex. Rusztowania przejezdne, które oferuje wykonane są zgodnie z normami, a dodatkowe elementy mają gwarantować stabilność całej konstrukcji, niezależnie od wysokości, na jakiej jest zainstalowana platforma robocza. Firma oferuje nie tylko elementy konstrukcji, ale także zespół kotwiący, koła poliuretanowe z hamulcem oraz dodatkowe podpory, które mocowane powinny być przy większych wysokościach. Nie wolno zmieniać ustawienia ruchomych podestów, jeśli na platformie roboczej znajdują się pracownicy lub ciężki sprzęt. Dlatego ogromne znaczenie ma blokada kół, która sprawia, że rusztowania aluminiowe jezdne Drabex nie ulegają przesunięciu podczas wykonywanych na nich czynności. Na stabilność ma także wpływ jakość podłoża. Zalecenia normowe są takie, aby było ono odpowiednio utwardzone oraz wyprofilowane z niewielkim spadkiem (około 1%), aby umożliwić odprowadzenie wody spod konstrukcji. Po pierwsze ma to gwarantować możliwość odpowiedniego podparcia aluminiowym ramom, a po drugie zapobiegać ich „zapadaniu” się w grunt.
Zasady dotyczące budowy rusztowania
Konstrukcje podestów roboczych (oraz same podesty) muszą spełniać wymagania pod kątem użytkowym. Producenci poszczególnych systemów mają obowiązek przedstawić opis techniczny każdego produktu, w którym umieszczą informację na temat maksymalnej wysokości konstrukcji, nośności elementów oraz wielkości podestów roboczych. Rolą podmiotu odpowiedzialnego za wytwarzanie poszczególnych rozwiązań jest także to, aby uwzględnić w projekcie i podczas realizacji ciągi komunikacyjne. Przedstawione w karcie produktu informacje mają pozwolić na dobór do rodzaju prac odpowiedniego rusztowania. Drabex, który opracował swój własny system złącz poszczególnych elementów, dołącza także schemat montażowy oraz plan konstrukcji. Opracowana dokumentacja powinna służyć nie tylko pracownikom, ale także kierownictwu odpowiedzialnemu za nadzorowanie prac. Należy jednak pamiętać, że to wykonawca musi dopasować system do swoich potrzeb i charakteru prowadzonych robót budowlanych. W przepisach prawa budowlanego znajdują się także informacje o tym, jak prowadzić montaż elementów i na co zwracać uwagę wybierając wąskie rusztowania jezdne. Najważniejsze jest to, aby uwzględnić nośność aluminiowych elementów oraz wielkość podestu roboczego – muszą one gwarantować bezpieczeństwo i wygodę użytkowania korzystających z nich robotników.
Odbiór rusztowania – gwarancja bezpieczeństwa
Przepisy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa pracowników biorących udział w procesie budowlanym zostały stworzone w taki sposób, aby do minimum ograniczyć występowanie błędów ludzkich. Dlatego konieczne jest, aby rusztowania składane były nie tylko instalowane według zasad. Po każdym montażu, dłuższych przerwach w pracy (powyżej 10 dni) oraz wystąpieniu trudnych warunków atmosferycznych osoba uprawniona powinna dokonać odbioru rusztowania – niezależnie od tego, czy to rusztowania jezdne czy nieprzestawne. Najczęściej za to odpowiedzialny jest kierownik budowy. Sprawdzenia stanu technicznego konstrukcji powinno zakończyć się wpisem do dziennika budowy lub sporządzeniem protokołu odbioru technicznego.
Pomimo tego, że podestów roboczych umożliwiających realizację prac na wysokości jest bardzo dużo, warto wybrać sprawdzonych producentów, takich jak firma: Faraone, Krause czy Drabex. Rusztowania – te zakupione w sklepach internetowych i bezpośrednio u producentów – powinny być przede wszystkim zgodne z normami. Potwierdzeniem jakości zawsze jest karta techniczna, w której można znaleźć wszystkie istotne parametry dotyczące systemu. Należy jednak pamiętać, że najważniejsze podczas pracy na rusztowaniu są zdrowy rozsądek. W końcu nic nie zapewni nam bezpieczeństwa lepiej niż my sami.